Баху Мухидинова: "Гьерсиказул агьлуйищ яги мекъи ккаралищ?" (статья на аварском языке)

Баху Мухидинова: "Гьерсиказул агьлуйищ яги мекъи ккаралищ?" (статья на аварском языке)
06.03.2017

Баху Мухидинова: "Гьерсиказул агьлуйищ яги мекъи ккаралищ?" (статья на аварском языке)



"PORTAL21". Предлагаем вашему вниманию статью нашего коллеги Баху Мухидиновой на родном языке. Ее особый стиль написания, подбор актуальных тем - все это вызывает живой интерес у читателей.






"Говори правду и никогда не ошибешься", - любил повторять Газимагомед Галбацов...

Да, нам всем давно пора не врать... Хотя бы перед самим собой.

Баху Мухидинова


            _____________


             "Гьерсиказул агьлуйищ яги мекъи ккаралищ?"

Бит1араб жо бицани, киданиги мекъи кколарилан вук1унаан мунагьал чураяв Гъалбац1ов. Бит1арабги буго.
Гьерсаз буго кинабго хвезабун. Кидал нилъ гьадинал гьерсикал лъугьарал?
Бит1араб ах1вал-х1ал лъалеб бугони, киг1ан рек1елъ рекъолареб г1адаб гьеб бугониги, кин гьеб бит1изабилебали нух балагьизег1аги бегьула. Цо гьересиялда т1ад цойги гьереси лъун, гьелдаги т1ад цойги рек1инабун, гьеб гьерсил гох1алт1е дагьабги т1аде жубан, т1ад к1усиялъул щиб х1асил ккелилан ва кьелилан нилъ ругел?

Нужеда дов толох1очарав хан рак1алда вугищ?

Дов пакъир ханни, гьерсал рицунел чаг1и рук1унеллъицин лъаларев, Аллагьасул вали вук1ун вуго. Эдинав вук1ин лъан махсародеги ккун вуго. Ал нилъер «ханзаби» «валабиги» гуро, цониги нилъеца бицараб жоялдаги божуларо… Щайха гьерсал рицунел? Яги, бит1арабги бицун, бугеб ах1вал-х1алги лъан, рак1 кьвагьун ал хвелиланги х1инкъун, кири батулел гьерсал рицунелищ нилъ?

Гьанир рук1ун шуршудун, дорехун рилълъун хьимхьидун рук1инч1ого, щай бегьулареб бит1араб бицине? Нилъер мурад щиб? Нилъ берцин рихьийищ, гьабулеб ишалъул х1асил ккейищ? (Гьаб бак1алда рак1 бац1ц1адго жаваб кьезе кколаха нилъецаго нилъеего).

Абеха, ле, бихьинчияс г1адин, валлагь, бет1ерч1ахъад, гьеб х1алт1и нижеца гьабизеги гьабич1о, гьабизе рак1алдаги гьеч1о, рак1алде кканиги гьабунги бажаруларо, щибго гьабун бажарулел х1алт1ухъабиги гьеч1о нилъер, киналго г1арцухъ росарал руго… Мун т1асаги лъугьа, х1алч1ахъад, дур рак1 бакъвазабунилан, аммараг1и, гьедин бугоха аб маг1ладерил калхозалъул ишилан.

Абуларо. Канищнайила, дур к1алдиса къват1ибе иналдего т1убазабунила, гьебги гьабунила, добги гьабунила, добцоябги гьабунила… цойги анц1го т1адкъай кьуниги, алх1ам ц1алилалде эб кинабгоги т1убазабулила….

Гьеб гьерсил гох1 г1уна, цох1о г1арац щвей гурони т1ок1аб мурад гьеч1ел чаг1и нилъ лъугьаралдаса нахъе. Гьеб унтиялда ц1арги буго жагьиллъи. Жагьилчиясул лъугьуна ч1ух1ухъан, ч1ух1ухъанасул – веццарухъан…

Чан чияс я бук1инеселъул, я хадусел г1елазул г1умруялъул, я цебе бук1аралъул, я хадуб бук1ине бугелъул пикру гьабулеб? Жакъа чехьги ц1ун бугони, чвантиниб г1арацги бугони, шагьар бакьулъ гьундулги ругони, гъоркь рек1ун ч1ух1араб машинаги бугони, лъанги лъач1огоги бицунеб г1урус ч1ван ингилис ч1ван мац1ги бугони, цо-цо диниял чаг1азда жидерго чийин ккезе, гьоркьор реч1ч1изаризе г1араб раг1абиги лъалел ругони, къиямасеб къо ч1ч1аниги ургъел щибха бугеб бук1инеселъул. Гьеб санаг1алъабазул зона ц1унизелъун рицине кколел руго дол гьерсалги.

Дунялалъул бат1ияб бак1алда гьединаб ах1вал-х1ал бугониги, сунца ккунха эб эдин бук1инаребилан абун тезе бегьилаан. Дагъистаниял гурищ кинавго чиясда диналда рекъон кин хьвада-ч1вадизе кколебалиги лъалеб, киназдаго малълъаризеги лъалеб, киналго как-к1алалъеги ц1акъал, Ах1улгох1т1е каки чури гьеч1ого ине бегьулареблъиги лъалел, гьенир г1урусазул суратал рук1ине бегьулареблъиги лъалел, гьеб гуреб цойгидаб, г1исси-бикъинабги шарг1алде данде кколареб жоги х1ехьоларел г1адамал? Аб дир х1алт1ухъ дие щолеб г1арац х1алалаб бугодайилан щайха пикру гьабулареб? Унго-унгоги вугодайха дунги дир гьав васги инвалидалилан щай суал кьолареб? Х1алалго-бац1ц1адго щварал кепказухъ г1умру гьабун чан чи вугев нилъер?

Гьабич1еб х1алт1и гьабунилан абун, борхьил мац1 бицун, ришват кьун, х1елх1едун щвараб маг1ишатги, шапакъаталги, рарал рукъзалги, рек1арал машинабиги бегьулел руго. Рек1ет1аса ун гьабулеб бертин х1алалаб г1арцухъищ, х1арамаб г1арцухъищали ц1ехоларо, амма эниб умумулъанго батараб кеч1 ах1ани, яги ихтилат-кеп гьабуни, хванаха иш. Х1арам!

У, гьаб х1арам! Гьереси – х1алал! Ришват – х1алал! Х1елх1елчилъи ва х1алихьалъи – х1алал! Гьебгощинаб «шарг1алда данде кколеб» щинаб жоги гьабун щвараб маг1ишатги, маг1ишаталъул бет1ергьанги – кутакав чи. Гьесие къулила, гьимила, нуц1а рагьизе векерила, бажарулеб бугони, х1ежалт1е вит1изецин квербакъила… щиб лъалеб пайда бук1инеги бегьулелъул.

Г1адамазе, росу-ракьалъе, Ват1аналъе, х1укуматалъе, дунялалъе пайда бугел, киданиги к1очонареб лъалк1 дунялалдаги толел, ахиратги к1очон толарел г1адамалги нилъеда г1емер лъала. Аллагьас к1одо гьареги! Гьездаса мисал босизе нилъееги къуват кьеги. Амма, г1адамазе пайда гьабизейищ дун вижун вугев, дир диего буго пайдайилан, дунял хачалел кьохорхабиги киг1анги лъала нилъеда.

Бац1ц1ун х1арам кунел ругел чаг1азул кинаб разилъунгут1и бук1ине кколеб гьаб сверухъ бугеб ах1вал-х1алалдаса. Г1айибиял щал?

Щиб бицаниги малаикзаби нилъ гуро. Лъик1ал чаг1иги квешаздаса г1емерал руго. Рач1а цо, гьерсалги рицинч1ого, рак1бац1цадго х1алт1иги гьабун, х1алалаб боц1иги кун цо лъаг1ел т1амизе КИНАЗГО… К1алагъоркье ч1вараб аб жамг1ият т1аже бахъунеб куц бихьизе. (Байбихьи т1адчаг1аз гьабизе кколаха, кинабго т1асанлъидал байбихьулеб).

Намусалъул лагълъун ва напсалъул ханлъун вук1ине тавпикъ кьегиха щивав бусурманчиясе!


__________________________________

Баху Мух1идинова


"PORTAL21". Рекомендуем к прочтению:

Газимагомед Галбацов. Рассказы (Часть первая)

Газимагомед Галбацов. Рассказы (часть вторая)

← Назад к списку новостей